Aerial view of a coastal restoration site — native trees re-establishing on degraded sand

EbA tại vùng Bắc Trung Bộ

Phục hồi rừng ven biển trên cạn bị suy thoái

Một giải pháp thích ứng dựa vào hệ sinh thái (EbA) độc đáo — phục hồi lá chắn ven biển của tự nhiên chỉ bằng các loài cây bản địa.

3.200 km bờ biển dễ tổn thương tại Việt Nam
~500.000 ha rừng ven biển ở các mức độ suy thoái khác nhau
600.000+ cây giống bản địa được gieo ươm cho mô hình
450 ha thí điểm tại ba tỉnh dự án

Thách thức

Một dải bờ biển dưới áp lực

Với hơn 3.200 km bờ biển, Việt Nam rất dễ bị tổn thương trước các tác động của biến đổi khí hậu. Những cơn bão tàn khốc thường xuyên đổ bộ vào vùng Bắc Trung Bộ (NCC) và gây ra những tác động tiêu cực đáng kể đến đời sống con người và nền kinh tế — đặc biệt là đối với các cộng đồng yếu thế và nông dân sống gần bờ biển.

Những cánh rừng ven biển nguyên vẹn, giàu đa dạng sinh học có chức năng phòng hộ thiết yếu và giảm nhẹ tác động của bão nhiệt đới, cùng nhiều dịch vụ hệ sinh thái khác. Nhưng sau nhiều thập kỷ bị khai thác quá mức, các hệ sinh thái dễ tổn thương này phần lớn đã suy thoái; chúng không thể tự phục hồi và rất cần các nỗ lực phục hồi chủ động. Ước tính khoảng 500.000 ha đang ở các mức độ suy thoái khác nhau, và biến đổi khí hậu tiếp tục làm trầm trọng thêm tình trạng của nhiều khu vực bị suy thoái nặng.

Aerial view of a degraded coastal dune forest with bare white sand and scattered surviving trees in the North Central Coast of Viet Nam

Hỗ trợ dự án

Được hỗ trợ bởi Sáng kiến Khí hậu Quốc tế của CHLB Đức (IKI)

A community member planting a native seedling on the restored coastal dunes

Từ tháng 4 năm 2018 đến tháng 12 năm 2025, dự án phục hồi "Thích ứng dựa vào hệ sinh thái (EbA) tại vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam: Phục hồi và Đồng quản lý Cồn cát và Rừng ngập mặn suy thoái" đã nhận được hỗ trợ tài chính từ Sáng kiến Khí hậu Quốc tế của CHLB Đức (IKI).

Đây là nỗ lực quan trọng đầu tiên nhằm phục hồi các diện tích lớn rừng phòng hộ ven biển suy thoái trên cồn cát và vùng đất cát. Đội ngũ của Unique và IREN thuộc Đại học Huế — sau này là HUSTA, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thừa Thiên Huế — đã phát triển thành công mô hình EbA, dựa trên kiến thức địa phương và khoa học sâu rộng về hệ sinh thái dễ tổn thương, giàu đa dạng này.

Truy cập trang dự án IKI →

Mô hình

Loài bản địa, cộng đồng địa phương, phòng hộ bền lâu

Chỉ dùng loài bản địa

Mô hình phục hồi chỉ sử dụng các loài cây bản địa, tuân theo thành phần loài và đặc điểm sinh trưởng tự nhiên được tìm thấy ở các mảng rừng tự nhiên còn sót lại tại các tỉnh dự án.

Hợp tác với cộng đồng

Các khu vực thuộc về cộng đồng đối tác sống chủ yếu bằng nông nghiệp tự cung tự cấp và đánh bắt cá. Các khu phục hồi được phân loại là rừng phòng hộ, chỉ được phép khai thác lâm sản ngoài gỗ (NTFP) — như tinh dầu, dầu ăn được và cây dược liệu.

Cồn cát và rừng ngập mặn

Sau khi gieo ươm hơn 600.000 cây giống, mô hình được thí điểm trên 450 ha tại Thừa Thiên Huế, Quảng Trị và Quảng Bình. Thêm 50 ha rừng ngập mặn được trồng tại đầm phá Tam Giang — nâng cao đa dạng sinh học của đầm phá lớn nhất Đông Nam Á và tạo môi trường sinh sản cho hệ động thực vật thủy sinh.

Bài học kinh nghiệm

Thành công, thách thức và giải pháp

Những trở ngại thực tế đã định hình lại mô hình — và khiến nó vững vàng hơn.

Bão, hạn hán và cháy

Năm 2020 và 2022, các khu thí điểm bị ảnh hưởng bởi chuỗi bão, hạn hán khắc nghiệt và một phần thậm chí cháy — đòi hỏi trồng dặm đáng kể, nhưng cũng làm nổi bật tầm quan trọng của chất lượng cây giống.

Chất lượng cây giống là yếu tố quyết định

Chất lượng cây giống được cải thiện rõ rệt đã chứng tỏ là yếu tố then chốt cho khả năng sống trên các lập địa khắc nghiệt với hàm lượng dinh dưỡng cực thấp, độ mặn cao, hạn hán và ngập úng. Điều này dẫn đến vườn ươm kiểu mẫu Cam Lộ.

Loài cây & giá thể đều quan trọng

Việc giám sát đã cho thấy sự khác biệt về khả năng phù hợp phục hồi giữa 15 loài ban đầu, cũng như tầm quan trọng của giá thể và nấm cộng sinh, phân bón, chuẩn bị trồng, hậu cần và chăm sóc sau trồng.

Nguồn vốn cho nhân rộng

Thách thức chính là xác định các khu vực phục hồi phù hợp và huy động thêm nguồn vốn, do nguồn lực công cho rừng phòng hộ vẫn còn hạn chế. Những đối tác tư nhân đầu tiên hiện đang hỗ trợ việc nhân rộng.

Nhân rộng

Một giải pháp dựa vào thiên nhiên khả thi, sẵn sàng nhân rộng

Unique Việt Nam và đối tác vườn ươm Cam Lộ cam kết tiếp tục thúc đẩy việc nhân rộng giải pháp dựa vào thiên nhiên khả thi này cho thích ứng dựa vào hệ sinh thái của rừng ven biển trên cạn tại Việt Nam.

Những đối tác khu vực tư nhân đầu tiên góp phần vào việc nhân rộng là quỹ TreesForAll của Hà Lan và PrimaKlima của Đức.

Hợp tác cùng chúng tôi

Đối tác & nhà hỗ trợ

  • IKI
  • Trees for All
  • PrimaKlima
  • IREN / HUSTA
  • Cam Lo Nursery